Over pigmenten, dekkracht en waarom de ene muurverf zoveel prettiger schildert dan de andere.
Een pot muurverf van €40 of eentje van €100. Beide beloven een mooi resultaat, maar wat is nu eigenlijk het verschil? Is duurdere verf automatisch beter? En waarom dekt de ene verf in twee lagen prachtig, terwijl je bij een andere na drie lagen nog steeds verschil ziet?
Als kleuradviseur kijk ik natuurlijk naar de kleur en de sfeer die deze in een ruimte brengt. Maar als ambachtelijk schilder kijk ik ook naar wat er ín die verfpot zit. Want hoewel twee muurverven er op het eerste gezicht hetzelfde uit kunnen zien, kunnen de verschillen tijdens het schilderen behoorlijk groot zijn.
Wat zit er eigenlijk in een muurverf ?
Muurverf bestaat grofweg uit vier belangrijke onderdelen:
pigmenten,
bindmiddelen,
vulstoffen ,
hulpstoffen.
Bij de meeste muurverven voor binnen is water het oplos- en verdunningsmiddel. De verhouding en kwaliteit van deze bestanddelen bepalen samen hoe een verf dekt, verwerkt, opdroogt en hoe sterk de uiteindelijke verflaag is.
Pigmenten: meer dan alleen een mooie kleur
Pigmenten geven verf zijn kleur, maar spelen ook een belangrijke rol bij de dekking. Een bekend voorbeeld is titaandioxide, een wit pigment dat licht heel effectief verstrooit. Daardoor kan het de ondergrond goed afdekken.
Bij donkere en felle kleuren ligt dat anders. Om een heldere kleur te maken, wordt vaak een transparantere mengbasis gebruikt met weinig of geen wit pigment. Sommige kleurpigmenten zijn bovendien van nature minder dekkend. Dat verklaart waarom bijvoorbeeld felrood, geel of bepaalde diepe kleuren soms meerdere lagen nodig hebben om mooi egaal te worden. Meer pigment betekent overigens niet automatisch betere verf. Het gaat om de soort pigmenten, hun concentratie en de manier waarop ze samenwerken met de andere bestanddelen.
Bindmiddelen: de onzichtbare kracht van verf
Het bindmiddel is misschien wel een van de belangrijkste onderdelen van muurverf. Het zorgt ervoor dat de pigmenten en vulstoffen na het drogen samen een verflaag vormen die aan de ondergrond hecht. Bij veel moderne muurverven worden kunststofdispersies gebruikt, bijvoorbeeld op basis van acrylaten.
De eigenschappen van het bindmiddel beïnvloeden onder andere de hechting, slijtvastheid, flexibiliteit en waterbestendigheid. Een goede balans is belangrijk. Een verf kan prachtig mat zijn, maar als de verflaag onvoldoende bestand is tegen aanraking of reiniging, is dat in een druk huishouden niet altijd praktisch.
Vulstoffen en hulpstoffen: klein verschil, groot effect
Vulstoffen beïnvloeden onder andere de structuur, glans en verwerking van verf. Hulpstoffen kunnen ervoor zorgen dat de verf minder spat, beter vloeit of langer verwerkbaar blijft. Juist die laatste eigenschappen merk je als schilder direct.
Sommige muurverven rollen soepel uit en laten zich gemakkelijk verdelen. Andere voelen stroever aan, drogen snel aan of zijn gevoeliger voor zichtbare aanzetten. Dat verschil zie je uiteindelijk soms terug op de muur.
Dekkracht: waarom twee lagen niet altijd genoeg zijn
Een van de eerste dingen waarop ik een muurverf beoordeel, is de dekking. Met dekkracht bedoelen we hoe goed een verf de ondergrond aan het zicht onttrekt. De Europese norm EN 13300 deelt muurverven onder andere in op basis van de contrastverhouding: het verschil in reflectie wanneer een verf op een zwarte en een witte ondergrond wordt aangebracht.
Bij de hoogste dekkingsklasse is die contrastverhouding minimaal 99,5%, gemeten bij een opgegeven verbruik. Dat laatste is belangrijk. Want een verf die uitstekend dekt wanneer je hem dik aanbrengt, is niet automatisch zuiniger dan een verf die bij een dunnere laag al hetzelfde resultaat geeft.
Ook de ondergrond speelt mee. Een sterk zuigende muur, grote kleurverschillen of een felle nieuwe kleur kunnen invloed hebben op het aantal benodigde lagen.
Een van de redenen waarom ik graag met LAB wallpaint werk, is de uitstekende dekking die ik in de praktijk ervaar.
De verf rolt prettig en laat zich mooi verdelen. Zelfs bij fellere en donkere kleuren, die bij sommige andere merken behoorlijk wat extra lagen kunnen vragen, ben ik vaak aangenaam verrast door het resultaat al na één laag. (Des al niet te min rol ik altijd 2 lagen)
Dat vind ik als schilder een belangrijk pluspunt. Niet alleen omdat het tijd kan besparen, maar vooral omdat je een mooi egaal oppervlak wilt bereiken.
Uiteraard blijft een goede voorbereiding noodzakelijk en zijn doorgaans twee afwerklagen aan te raden.
Schrobklasse: hoe sterk is een muurverf?
Op verfpotten kom je regelmatig de term schrobklasse 1 tegen. Maar wat betekent dat eigenlijk? Volgens de norm EN 13300 worden muurverven ingedeeld op basis van hun weerstand tegen nat schrobben. Bij de bijbehorende test wordt gemeten hoeveel de verflaag afslijt na een vastgesteld aantal schrobbewegingen.
Schrobklasse 1 is de hoogste klasse en betekent dat de verf zeer weinig laagdikte verliest tijdens deze test. Dat klinkt ideaal voor een hal, keuken of kinderkamer. Toch zit er een belangrijk verschil tussen schrobbestendig en gemakkelijk schoon te maken.
Een muurverf kan technisch heel slijtvast zijn, maar bij het verwijderen van een vlek alsnog een zichtbare glansplek krijgen. Vooral bij zeer matte en donkere kleuren kan dit voorkomen.
Door wrijving kan het oppervlak plaatselijk veranderen, waardoor het licht anders wordt weerkaatst. De verflaag hoeft dan niet daadwerkelijk te zijn weggeschrobd, maar je ziet wel een verschil.
Daarom kijk ik niet alleen naar de schrobklasse, maar ook naar de praktische reinigbaarheid en de gewenste uitstraling.
Waarom is de ene muurverf prettiger te verwerken?
Dit is misschien wel het onderdeel dat je als schilder het duidelijkst merkt. Een goede muurverf moet zich gemakkelijk laten verdelen, voldoende open tijd hebben en na droging een egaal oppervlak achterlaten.
Met open tijd bedoelen we de periode waarin je de verf nog kunt verwerken zonder dat deze al te ver is aangedroogd. Dat is vooral belangrijk bij grote wanden.
Wanneer de verf te snel aantrekt, kunnen er zichtbare aanzetten ontstaan op de plekken waar je met de roller opnieuw over een al gedeeltelijk gedroogd oppervlak gaat. Bij strijklicht, bijvoorbeeld langs een grote wand met ramen, kunnen zulke verschillen extra opvallen.
Naast de samenstelling van de verf spelen ook temperatuur, luchtvochtigheid, ondergrond en schildertechniek een belangrijke rol. Zelf vind ik het prettig wanneer een muurverf soepel rolt, weinig spat en zich gelijkmatig laat verdelen. LAB wallpaint, maar ook Farrow & Ball zijn daarin voor mij een fijne verf om mee te werken. Maar ook bij een goede verf blijft de juiste techniek belangrijk: voldoende materiaal gebruiken, nat-in-nat werken en niet blijven na-rollen wanneer de verf begint aan te drogen.
Mat, extra mat of zijdeglans: wat kies je?
De glansgraad bepaalt voor een belangrijk deel de uitstraling van een geschilderde muur. Een extra matte verf reflecteert weinig direct licht en geeft een rustige, zachte uitstraling. Dat vind ik in veel interieurs prachtig. Een verf met iets meer glans kan het licht sterker reflecteren, waardoor de kleurbeleving verandert en oneffenheden soms meer opvallen. Maar de glansgraad zegt niet automatisch iets over de kwaliteit of sterkte.
Tegenwoordig zijn er hoogwaardige matte muurverven die uitstekend bestand zijn tegen nat schrobben. Tegelijkertijd kan een zeer matte afwerking gevoeliger zijn voor zichtbare poets- of glansplekken. Daarom kijk ik per ruimte welke eigenschappen belangrijk zijn. In een slaapkamer kan een prachtige, poedermatte afwerking de voorkeur hebben. In een drukke hal of keuken kan een goed reinigbare matte verf verstandiger zijn.
Is een duurdere muurverf altijd beter?
Niet per definitie. Een hogere prijs kan te maken hebben met de grondstoffen, de ontwikkeling van het product, de kleurcollectie of de positionering van het merk. Maar een dure verf is niet automatisch op alle punten beter dan een goede professionele muurverf uit een andere prijsklasse.
Ik kijk daarom liever naar de totale prestaties. Hoeveel lagen zijn nodig? Wat is het werkelijke verbruik? Hoe prettig werkt de verf? Hoe ziet het resultaat eruit? En hoe goed blijft de muur in het dagelijks gebruik? Een verf die iets meer kost, maar prettig verwerkt, goed dekt en lang mooi blijft, kan uiteindelijk een heel verstandige keuze zijn. Andersom hoeft een duur merk niet altijd de beste oplossing te zijn voor iedere ruimte.
Goed schilderwerk begint niet bij de verfpot
Tot slot iets wat ik als schilder misschien nog wel het belangrijkste vind: zelfs de beste muurverf kan een slecht voorbereide ondergrond niet compenseren. Een muur moet voldoende droog, schoon, draagkrachtig en gelijkmatig zuigend zijn.
Soms is een voorstrijk nodig, soms moeten beschadigingen eerst worden hersteld of moet de ondergrond worden geëgaliseerd. Ook de juiste roller, laagdikte en manier van werken bepalen het eindresultaat. Goede verf is belangrijk, maar goed schilderwerk is minstens zo belangrijk.
Tijdens mijn kleuradviezen kijk ik daarom niet alleen naar welke kleur het mooiste is, maar ook naar de verfsoort en afwerking die het beste bij de ruimte passen. Want uiteindelijk wil je niet alleen een prachtige kleur op de muur, maar ook een resultaat waar je jarenlang plezier van hebt.
Benieuwd welke kleuren en verfsoorten geschikt zijn voor jouw woning? Tijdens mijn Kleuradvies aan Huis kijken we samen naar kleur, licht, materialen en de juiste afwerking.
